Znaczki pocztowe i inne walory filatelistyczne o tematyce nurkowej

Pasjonaci nurkowania, a zwłaszcza interesujący się jego historią, bardzo często zbierają przeróżne pamiątki: sprzęt, fotografie, dokumenty czy wydobyte z wody artefakty. Powstają w ten sposób zbiory i kolekcje, w zależności od pomysłowości i możliwości kolekcjonerów. Niektóre można obejrzeć w muzeach (Muzeum Nurkowania), inne pozostają w gestii ich właścicieli – bywa, że są udostępniane w internecie lub pewnie częściej pokazywane są okazyjnie przyjaciołom czy znajomym. Wśród tych kolekcji można odnaleźć również zbiory filatelistyczne – znaczki pocztowe, koperty, stemple i wszystkie inne rodzaje walorów, wydawanych przez poczty z całego świata.

Ciekawostką jest to, że tylko niektóre wydawnictwa filatelistyczne są celowo poświęcone tematyce nurkowania. Bardzo często tematyka nurkowa pojawia się na nich „przy okazji” np. na znaczkach poświęconych szeroko pojętej faunie wodnej. Bywa, że walory filatelistyczne dotyczą innych tematów, które wiążą się w inny sposób z nurkowaniem jak np. zdjęcia czy wizerunki wraków statków. Daje to możliwość prowadzenia własnych kolekcjonerskich poszukiwań i budowania autorskich kolekcji, poszerzania wiedzy i wykazania się pomysłowością.

Jakiś czas temu, kliku filatelistów – pasjonatów nurkowania: Maciej Lipski, Karina i Grzegorz Kowalscy i Wojciech Kwidziński wymieniło się ze sobą informacjami o swoich zbiorach. Zrodził się wówczas pomysł zebrania znaczków o tematyce nurkowej w formie katalogu, w celu udostępnienia go w internecie wszystkim pasjonatom nurkowania i filatelistyki.


Poszczególne kolekcje różniły się w swoich zakresach wkraczając często w inne dziedziny około nurkowe, co mogło by wręcz uniemożliwić jednoznaczne zamknięcie katalogu w określonych ramach. Potrzeba było przyjąć pewne, ograniczające prezentowany zbiór, założenia tematów opisujących nurkowanie w filatelistyce.
Historia nurkowania przedstawiana została na wielu wydaniach znaczków/walorów pocztowych - początkowo przedstawiały bieżące wydarzenia takie jak batyscaphe Beebe, Williamson Film Project, batyskaf Trieste, eksperyment Precontinent itp. Później pojawiły się znaczki pokazujące historię nurkowania (Monaco 1962, Palau 2000) i inne. Równolegle prezentowano ryciny ilustrujące literaturę science fiction jak na np. „20 000 mil podwodnej żeglugi” Julesa Verne, historię połowu pereł, nurkowanie Ama. Następnie pojawiło się wiele wydań poświęconych dokonaniom J. Y. Cousteau, a później upamiętniające rocznice jego urodzin i śmierci.
Oddzielny temat to wydania poświęcone dokumentacji zawodów sportowych związanych z płetwonurkowaniem - sporty podwodne, zawody na orientację, bicie rekordów głębokości oraz polowanie podwodne.


Można powiedzieć, że walory filatelistyczne poświęcone nurkom i płetwonurkom, poza uprzednio wymienionymi tematami pokazują również nurkowanie rekreacyjne, ochronę środowiska, nurkowanie w jaskiniach (speleologię podwodną), udział w projektach kosmicznych (trening astronautów w basenach „no gravity” i asekuracja wodowań statków kosmicznych), archeologia podwodna i badania naukowe, ratownictwo wodne (strażacy płetwonurkowie) oraz aspekty militarne (navy seals i podwodne rozminowanie).

• Pierwsze wydanie z naszych zbiorów spełniające wymogi filatelistyczne to Bahamas 1940 koperta Posted in Williamson Photosphere,
• od ok. 1955 sporadycznie wydania z zawodów płetwonurków i łowiectwo podwodne (koperty i kasowniki tematyczne)
• od początku lat 60-tych warto wymienić koperty i kasowniki Spain 1960 I Congress CMAS oraz Monaco 1962 History of underwater exploration
• na zakończenie bloczek 50 lat HDS Poland oraz 70 lecie powstania Komisji Działalności Podwodnej PTTK

Prezentowany katalog został przygotowany w oparciu o kryteria sformułowane przez Macieja Lipskiego, który bardzo restrykcyjnie doprecyzował jego zakres: „KATALOG obejmuje wszystkie znaczki (często całe serie), tematyczne koperty i kartki pocztowe, aerogramy, karnety pocztowe, oficjalne kasowniki pocztowe poświęcone nurkom, nurkowaniu, sprzętowi nurkowemu, łowiectwu podwodnemu, batyskafom, pojazdom i dronom podwodnym, postaciom J. Verne i innych pisarzy science fiction, osobie J. Y. Cousteau i innym eksploratorom podwodnego świata.”

Znaczki zostały zaprezentowane jako wydania poszczególnych państw (alfabetycznie, wg ich nazw w języku angielskim) – zgodnie datami wydania i numerami profesjonalnych katalogów.
Życzymy wielu miłych wrażeń przy przeglądaniu katalogu i zapraszamy do kontaktu.


Pobierz PDF - uwaga duży plik 200 MB: Katalog znaczków pocztowych o tematyce nurkowej


Opr. Wojciech Kwidziński (email: wojciech.kwidzinski@gmail.com) i Maciej Lipski (email: aquaspec@wp.pl)